|
Προφορά
Η Εσπεράντο προφέρεται και διαβάζεται όπως ακριβώς γράφεται:
- Κάθε γράμμα έχει μόνον ένα φθόγγο
- Κάθε φθόγγος γράφεται μόνον με ένα γράμμα
- Ο τόνος έχει μόνον έναν κανόνα χωρίς εξαιρέσεις.
Το αλφάβητο
Το αλφάβητο της Εσπεράντο έχει είκοσι οκτώ (28) γράμματα:
a b c ĉ d e f g ĝ h ĥ i j ĵ k l m n o p r s ŝ t u ŭ v z
Τα φωνήεντα είναι πέντε (5): a, e, i, o, u και
προφέρονται όπως τα ελληνικά α, ε, ι, ο, ου.
Τα σύμφωνα είναι είκοσι ένα (21): b, c, ĉ, d, f, g,
ĝ, h, ĥ, ĵ, k, l, m, n, p, r, s, ŝ, t, v, z και προφέρονται:
| b |
όπως το ελληνικό μπ (μπαίνω, μπράβο) |
|
l |
όπως το ελληνικό λ |
| c |
όπως το ελληνικό τσ (τσάι, τσάπα) |
|
m |
όπως το ελληνικό μ |
| ĉ |
όπως το αγγλικό ch (church, chair,
child) |
|
n |
όπως το ελληνικό ν |
| d |
όπως το ελληνικό ντ (ντομάτα, νταμάρι) |
|
p |
όπως το ελληνικό π |
| f |
όπως το ελληνικό φ |
|
r |
όπως το ελληνικό ρ |
| g |
όπως το ελληνικό γκ (γκέμι, γκρεμίζω) |
|
s |
όπως το ελληνικό σ |
| ĝ |
όπως το αγγλικό g (George, gentle) |
|
ŝ |
όπως το αγγλικό sh (she, shelter) |
| h |
όπως το αγγλικό h (hi, hot) |
|
t |
όπως το ελληνικό τ |
| ĥ |
όπως το ελληνικό χ |
|
v |
όπως το ελληνικό β |
| ĵ |
όπως το γαλλικό j (jour, Jean, je) |
|
z |
όπως το ελληνικό ζ |
| k |
όπως το ελληνικό κ |
|
|
|
Υπάρχουν επίσης και δύο (2) γράμματα, τα j και ŭ,
τα οποία ονομάζονται ημιφωνήεντα γιατί βρίσκονται πάντα
με φωνήεν, πριν ή μετά, και σχηματίζουν δίφθογγο. Έτσι έχουμε τα
aŭ, eŭ, oŭ που προφέρονται άου, έου, όου
αντίστοιχα και λαμβάνονται σαν μία συλλαβή. Το γράμμα j
παίζει τον ρόλλο ημιφωνήεντος μόνον όταν ευρίσκεται πίσω από ένα
φωνήεν. Τότε και αυτό σχηματίζει μία συλλαβή με το φωνήεν που
προηγείται και ακούγεται σαν ι. Ajlo προφ. άιλο
σκόρδο aj-lo. Homoj προφ. χόμοϊ άνθρωποι ho-moj.
Όταν όμως το j βρίσκεται ανάμεσα σε δύο φωνήεντα, τότε
λειτουργεί σαν σύμφωνο και ακούγεται σαν γι. Boji προφ.
μπόγι γαυγίζω bo-ji, fojo προφ. φόγιο φορά
fo-jo, kajero προφ. καγέρο τετράδιο ka-je-ro.
Στην Εσπεράντο δεν υπάρχουν τα γράμματα q, x, y, w.
Ο τόνος στην Εσπεράντο πέφτει πάντοτε στο φωνήεν της
προτελευταίας συλλαβής. Τα γράμματα j και ŭ δεν
είναι φωνήεντα. Παραδ.: ho-mo; ho-moj;
ra-pi-da; ra-pi-daj; fa-ci-la;
bal-daŭ ba-la-i; te-le-fo-no;
eŭ-ta-na-zi-o; pseŭ-do-ni-mo;
poŭ-po; poŭ-poj.
|
