Πρόλογος στην Συνθήκη για την θέσπιση ευρωπαϊκού συντάγματος
Ο αξιότιμος Αναγνώστης έχει στα χέρια του την Ελληνική και Εσπεραντική μετάφραση του τελικού κειμένου της «Συνθήκης για την θέσπιση ευρωπαϊκού συντάγματος», η οποία υπογράφθηκε στην Ρώμη την 29η Οκτωβρίου 2004.
Κατά την σύνταξη του παρόντος, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει είκοσι μία (21) επίσημες γλώσσες εργασίας, αλλά στην πραγματικότητα η Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει μόνο τρεις γλώσσες εργασίας: την Αγγλική, την Γαλλική και την Γερμανική. Η Αγγλική προωθείται σταθερά στο να καταστεί η μόνη γλώσσα εργασίας. Αυτό όμως θα είχε την σημασία ότι οι υπόλοιπες γλώσσες θα παίζουν ένα υποδεέστερο ρόλο σε αντίθεση με τις αρχές της Συνταγματικής Συνθήκης.
Το προνομιακό καθεστώς της Αγγλικής δεικνύει καθαρά ότι επί του παρόντος η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει «ενδιάμεση γλώσσα» αποδεκτή από όλα τα κράτη-μέλη και η οποία θα μπορούσε να εγγυηθεί ίσα δικαιώματα σε όλες τις γλώσσες και σε αυτούς που τις μιλούν, ότι θα είναι εύκολη, γρήγορη και οικονομική στην εκμάθηση της από οιονδήποτε ευρωπαίο πολίτη και τοιουτοτρόπως θα εγγυούταν την επιβίωση των μικρότερων γλωσσών. Οι εθνικές γλώσσες θα επιβιώσουν, μακροπρόθεσμα, μόνο αν μια τέτοια «ενδιάμεση γλώσσα», μη υποστηριζόμενη από στρατιωτικές, οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις, γίνει αποδεκτή. Η εξάπλωση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας σάρωσε μεγάλο αριθμό ιθαγενών ευρωπαϊκών γλωσσών. Στον Μεσαίωνα η Λατινική (από την οποία στο πέρασμα των αιώνων δημιουργήθηκαν οι νεολατινικές γλώσσες) έπαιξε τον προσωρινό ρόλο του εγγυητή στα πεδία της θρησκείας, του πολιτισμού και της επιστήμης.
Σήμερα η ΟΥΝΕΣΚΟ προτείνει να χρησιμοποιούν άπαντες τρεις γλώσσες και οι οποίες είναι: η μητρική γλώσσα (η οποία μπορεί να είναι και μία μικρή μειονοτική γλώσσα), η γλώσσα που χρησιμοποιείται για την ευρεία τοπική επικοινωνία (κατά κανόνα η εθνική γλώσσα της περιοχής) και μία διεθνής γλώσσα. Είμαστε πεπεισμένοι ότι η πλέον αποδεκτή «ενδιάμεση γλώσσα» ή «υπερεθνική» είναι η τεχνητή διεθνής γλώσσα Εσπεράντο.
«Η χρήση μιάς οιασδήποτε εθνικής γλώσσας σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι άδικη, δημιουργεί πολλά προβλήματα και κόστος σε αυτούς που πρέπει να την μάθουν και μακροπρόθεσμα οδηγεί στην εξαφάνιση ορισμένων γλωσσών και πολιτισμών» (Ρενάτο Κορσέτι Renato Corsetti)
Η ισοτιμία και η επιβίωση των γλωσσών μπορεί να γίνουν εφικτές μόνο εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεχθεί μία ουδέτερη, εύκολη στην εκμάθηση «ενδιάμεση γλώσσα» για την διεθνή επικοινωνία, προωθώντας την σταδιακά.
Η εκμάθηση της Εσπεράντο, με την 120ετή ιστορία της και την άφθονη φιλολογία της, μπορεί να επιτευχθεί στο ένα δέκατο του χρόνου που απαιτείται για την εκμάθηση μιας ευρέως διαδεδομένης εθνικής γλώσσας. Το κόστος επίσης μειώνεται ισόποσα. Μαθαίνοντας την Εσπεράντο τα παιδιά διδάσκονται τον τρόπο εκμάθησης άλλων γλωσσών. Το ποσοστό επιτυχίας εδραιώνει την εμπιστοσύνη των μαθητών ευκολύνοντας περαιτέρω την εκμάθηση άλλων γλωσσών. Τα χρήματα και ο χρόνος που εξοικονομούνται μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη δεξιοτήτων σε άλλους τομείς βελτιώνοντας τοιουτοτρόπως την ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κοινή ενδιάμεση γλώσσα θα προωθήσει την ανάπτυξη της πανευρωπαϊκής ταυτότητας εναρμονίζοντάς την με την εθνική και περιφερειακή ταυτότητα των κρατών-μελών δημιουργώντας μία πραγματική ευρωπαϊκή κοινότητα.
Προτείνουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση:
- Να υιοθετήσει την Εσπεράντο (με ειδικό διεθνές καθεστώς) ως μία από τις επίσημες γλώσσες της
- Να προτείνει στα κράτη-μέλη της την εισαγωγή της Εσπεράντο ως την πρώτη υποχρεωτική γλώσσα εκμάθησης στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και να βελτιώσουν την διδασκαλία ξένων γλωσσών
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να πραγματοποιήσει ένα ιστορικό άθλο: να μπορούν όλοι οι πολίτες της μέσα σε μία γενεά να επικοινωνούν μεταξύ τους ευχερώς και χωρίς την χρήση διερμηνέων και ταυτοχρόνως να διαφυλάσσουν την μητρική τους γλώσσα.
Παρουσιάζοντας την μετάφραση στην Εσπεράντο της Συνταγματικής Συνθήκης θέλουμε να πληροφορήσουμε τους ευρωπαίους πολίτες που ομιλούν την Εσπεράντο καθώς επίσης και όλο τον υπόλοιπο κόσμο για τις αξίες, τους σκοπούς και την λειτουργία της διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης και επί πλέον να παρουσιάσουμε τα πλεονεκτήματα και τις δυνατότητες της επιλογής της Εσπεράντο στους Άρχοντες και των εθνικών μας κοινοβουλίων και αυτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το λεξιλόγιο της ουδέτερης ευρωπαϊκής ενδιάμεσης γλώσσας επιτρέπει την άμεση κατανόηση ενός κειμένου ακόμα και σε αυτούς που ουδέποτε έχουν έλθει σε επαφή με την Εσπεράντο. Το ελληνικό και το εσπεραντικό κείμενο παρατίθενται παράπλευρα το ένα με το άλλο, παράγραφο με παράγραφο. Το επίσημο ελληνικό κείμενο λήφθηκε από το Διαδίκτυο.
Οι Dr. Renato Corsetti, Pálma Csiszár, Dr. Endre Dudich, István Ertl, Dr. Julianna Farkas, Dafydd ap Fergus, Dr. Ottó Haszpra, Imre Hegedűs, Sándor Horváth, István Mészáros, Dr. Lajos Molnár, Dr. Seán Ó Riain, Thierry Salomon, János Sárközy, Péter Tihanyi και Dr. Balázs Wacha συνεργάσθηκαν στην προετοιμασία και αναθεώρηση του εσπεραντικού κειμένου.
Κατά την διαδικασία της μετάφρασης συγκρίναμε το εσπεραντικό κείμενο με την αγγλική, γαλλική, γερμανική, ιταλική και ισπανική έκδοση, θέλοντας έτσι να διευκολύνουμε την μελλοντική παραγωγή παράλληλων με την Εσπεράντο εθνικών εκδόσεων.
Εύσημα πρέπει να αποδοθούν επίσης και στους συνεργάτες αυτού του εγχειρήματος: τον Εκδοτικό Οίκο SALUTON για την ανιδιοτελή του προσφορά και ιδίως στον Dr. E. Dudich για την μετάφραση στην Αγγλική του Προλόγου, των Συστάσεων, της Εσπεράντο με μία ματιά και του Ψηφίσματος της Ουγγρικής Ακαδημίας των Επιστημών σχετικά με την Εσπεράντο ως ζώσης γλώσσας· στον κ Αλέξανδρο Φραγκιά που μετέφρασε στην Ελληνική το κείμενο αυτό και τα ανωτέρω αναφερόμενα καθώς επίσης και το κεφάλαιο «Μία γεύση της γραμματικής της Εσπεράντο»· επίσης στον κ István Mészáros για την στοιχειοθέτηση των δίγλωσσων κειμένων.
Ο αξιότιμος Αναγνώστης παρακαλείται να αντιμετωπίσει την παρούσα εργασία με καλή θέληση και να την ξεφυλλίσει αντλώντας όλα τα οφέλη της.
Βουδαπέστη, 15 Οκτωβρίου 2005
Dr. Lajos Molnár
Εκδότης
