Άρθρο της ρωσσικής εφημερίδας «ΠΡΑΒΔΑ» (www.pravda.ru)
της 22ας Οκτωβρίου 2005.
Η έννοια «γλώσσες του κόσμου» καλύπτει πρωτίστως της εθνικές διακριτές γλώσσες, δηλαδή τις εθνικές γλώσσες των λαών που ζουν σήμερα στον πλανήτη ή έζησαν κατά το παρελθόν.
Οι άνθρωποι μαθαίνουν αυτές τις γλώσσες φυσικώ τω τρόπω κατά τον χρόνο που αναπτύσσουν την δυνατότητα της ομιλίας. Οι γλώσσες αυτές χρησιμεύουν για την καθημερινή επικοινωνία και την ανάπτυξη όλων των κλάδων του ανθρωπίνου πνεύματος.
Η Ρωσσική, η Αγγλική, η Αραβική, η Κινεζική, η Ταταρική ανήκουν σε αυτή την γλωσσική ομάδα. Μερικές κρεολές(1) γλώσσες καθώς επίσης και μερικές νοηματικές γλώσσες για τους κωφάλαλους ανήκουν επίσης σε αυτή την ομάδα.
Υπάρχει άλλη μία γλωσσική ομάδα, η οποία διαφέρει από τις εθνικές γλώσσες και χρησιμεύει για την πέραν της καθημερινής επικοινωνία, όπως για παράδειγμα τα πίτζιν,(2) η Εσπεράντο ή τα σήματα. Οι γλώσσες αυτές δεν είναι εθνικές ιθαγενείς γλώσσες που οι άνθρωποι μαθαίνουν όταν ήδη είναι ενήλικες παρακολουθώντας ειδικά μαθήματα. Μερικές από τις γλώσσες αυτές ήταν κατά το παρελθόν εθνικές γλώσσες όπως η Κοπτική, η οποία χρησιμοποιείται σήμερα μόνο για λατρευτικούς θρησκευτικούς λόγους. Άλλες, όπως η Εσπεράντο, δεν ήταν ποτέ φυσικές γλώσσες και ακόμη είναι υπό αμφισβήτηση το εάν η Σανσκριτική και η παλαιά Σλαβονική υπήρξαν ποτέ φυσικές γλώσσες.
Όλες όμως αυτές οι γλώσσες αποτελούν την μεγάλη οικογένεια των «γλωσσών του κόσμου».
Η γλώσσα των σημάτων (ναυτικοί επισείοντες, φωτεινά σήματα, ηχητικά σήματα) που άνθρωποι χωρίς προβλήματα ακοής χρησιμοποιούν, η γνωστική και μαθηματική λογική απεικόνιση της γλώσσας, η γλώσσα των ηλεκτρονικών υπολογιστών ή οι γλώσσες που επινοήθηκαν από συγγραφείς ή κινηματογραφιστές για την διευκόλυνση του έργου τους, η τεχνική ή η επιστημονική ορολογία (που τείνουν να αποτελέσουν χωριστές διαλέκτους) και τα διάφορά λαϊκά ιδιώματα (αργκό) δεν αποτελούν μέρος των γλωσσών του κόσμου.
Η πλειονότητα των ερευνητών πιστεύει ότι η γλώσσα εμφανίσθηκε πριν από 500.000 χρόνια, αλλά υπάρχει και η θεωρεία ότι εμφανίσθηκε πολύ αργότερα όχι όμως λιγότερο από 200.000 χρόνια, καθώς επίσης και ότι εμφανίσθηκε πολύ νωρίτερα από ένα εκατομμύριο χρόνια. Ουδείς όμως γνωρίζει πως ακριβώς ανέπτυξε ο άνθρωπος την δυνατότητα ομιλίας.
Οι γλώσσες του πλανήτη έχουν σχεδόν την ίδια δομή. Δεν υπάρχουν ατελείς ή πρωτόγονες γλώσσες γιατί κάθε γλώσσα αναπτύχθηκε για να εκφράζει με τον πλέον ιδανικό τρόπο τον πολιτισμό του λαού που την χρησιμοποιεί.
Οι ειδικοί αδυνατούν να πουν πόσες γλώσσες υπάρχουν στον κόσμο σήμερα και αυτό γιατί δεν υπάρχουν ακριβή κριτήρια που να επιτρέπουν να αποφασίσουμε αν δύο γλώσσες είναι δύο διαφορετικές εθνικές γλώσσες ή απλώς ποικιλίες (διάλεκτοι) μιάς εθνικής γλώσσας. Είναι επίσης δύσκολο να πούμε αν μια γλώσσα παρέμεινε η ίδια σε όλη της την ιστορική διαδρομή και ποιες ακριβώς αλλαγές δημιουργούν μια νέα γλώσσα.
Επί πλέον δεν είναι βέβαιο ότι οι γλωσσολόγοι γνωρίζουν όλες τις γλώσσες που υπάρχουν στον πλανήτη Γη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των γλωσσολόγων υπάρχουν σήμερα 2.500 με 3.000 τουλάχιστον εθνικές γλώσσες στον κόσμο, αλλά ο πραγματικός αριθμός πιστεύεται ότι είναι κατά πολύ μεγαλύτερος.
Υποσημειώσεις
(1) Παρεφθαρμένη γλώσσα που επικράτησε ως μητρική γλώσσα μιας γλωσσικής κοινότητας και ιδίως των απόγονων των πρώτων αποίκων στις ισπανικές αποικίες, στα νησιά της Καραϊβικής και των Γάλλων αποίκων στον νότο των Ηνωμένων Πολιτειών (Νέα Ορλεάνη, Λουϊζιάνα).
(2) Πίτζιν: Παραφθορά της αγγλικής λέξης business από τους Κινέζους και γενικά τους κάτοικους της Άπω Ανατολής. Παρεφθαρμένη γλώσσα μείγμα Αγγλικών και, κυρίως Κινεζικών, που χρησιμοποιείται στην Άπω Ανατολή. Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζονται οι μορφές γλωσσικής επικοινωνίας που δημιουργούνται κατά την συνάντηση μιάς «ισχυρής» ξένης γλώσσας και μιάς «αδύναμης» επιχώριας γλώσσας από τις ανάγκες για αδρομερή συνεννόηση σε θέματα εμπορικών συναλλαγών και για πρακτικές ανάγκες. Στην περίπτωση αυτή με επιλογή στοιχείων και από τις δύο γλώσσες και με υπεραπλουστευμένη δομή σχηματίζεται τελικά μια παρεφθαρμένη μορφή της επιχώριας γλώσσας (π.χ. παρεφθαρμένα ινδιάνικα με έντονη ανάμειξη της Αγγλικής υπήρξε η γλώσσα Σινούκ, που μιλήθηκε παλαιότερα στην Ουάσινγκτον και το Όρεγκον των ΗΠΑ). Οπωσδήποτε οι πίτζιν γλωσσικές μορφές έχουν, συνήθως, προσωρινό και τεχνητό χαρακτήρα, καθώς και περιορισμένη έκταση χρήσεως. Αντιθέτως οι κρεολές ή μιγάδες γλώσσες προέρχονται από την ανάδειξη μιας πίτζιν-παρεφθαρμένης γλώσσας σε επίσημη γλώσσα μιας περιοχής. Σε αυτή την περίπτωση η ανάμειξη είναι ακόμη μεγαλύτερη, όπως απαιτεί η χρήση της γλώσσας σε όλες τις μορφές επικοινωνίας (εξ ου και γίνεται λόγος για μιγάδα γλώσσα), και φυσικά από την στιγμή που μια κρεολή ή μιγάδα γλώσσα λειτουργεί ως επίσημη γλώσσα, υφίσταται και τις αλλαγές πους συμβαίνουν στην εξέλιξη κάθε φυσικής γλώσσας.
|