Μία απάντηση, «Ναι, υπάρχει τέτοια γλώσσα, η Εσπεράντο», από κάποιον, που δεν θυμάμαι πια, σε μία παιδική ερώτησή μου – πάντα οι παιδικές απορίες έχουν λογική και αγνότητα – πριν από πολλά χρόνια, σε μία επαρχιακή πόλη, με έφερε στην πρώτη επαφή μαζί της.
Κι αργότερα, όταν οι συνθήκες, χρονικές, τοπικές και επαγγελματικές, βοήθησαν, βρέθηκα κοντά της και μαγεύτηκα από την ομορφιά της ιδέας της και από αυτά που προσέφερε.
- Μου αποκάλυψε ένα άλλο κόσμο, μου χάρισε χαρές ανείπωτες.
- Μου έδωσε την δυνατότητα να επικοινωνήσω ισότιμα και το ίδιο εύκολα με Ευρωπαίους και Ασιάτες, με Αμερικανούς και Αφρικανούς.
- Με γνώρισε με ανθρώπους από χώρες άγνωστες, που μιλούν τις πιο παράξενες γλώσσες, και έμαθα για την ιστορία τους, τον πολιτισμό και τις παραδόσεις τους.
- Με συνέδεσε φιλικά με Λάπωνες, Ινδιάνους, ιθαγενείς της Αφρικής και έμαθα για την ζωή τους, τα ήθη και τα έθιμά τους.
- Με έκανε να αισθανθώ «πολίτης του κόσμου», αφού επικοινώνησα με συνανθρώπους μου κάθε χρώματος και κάθε φυλής, χωρίς να τους νοιώθω «ξένους», με μία γλώσσα που ανήκει το ίδιο σε όλους.
- Μου απέδειξε, τέλος, ότι όλοι οι άνθρωποι σε κάθε γωνιά της τόσο «μικρής» γης μας, ανεξάρτητα από τα διαφορετικά οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά ή θρησκευτικά δεδομένα που διέπουν την ζωή τους, είναι ίδιοι στα βασικά ενδιαφέροντά τους, όλοι πρόσφοροι στην καλλιέργεια μιάς μεγάλης, απέραντης φιλίας, που να ενώνει τους ανθρώπους, να τους συμφιλιώνει, να τους «εξανθρωπίζει».
Και μετά από αυτά η αγάπη εκείνη έγινε βίωμα, τρόπος ζωής χωρίς να χάσει την πρωτόγνωρη ομορφιά της κι χωρίς ο έρωτας να σβήσει στην καθημερινότητα. Τότε ένοιωσα «ένοχος» που δεν την είχα γνωρίσει νωρίτερα.
Πάνω από εκατό χρόνια πέρασαν από τότε που ο δημιουργός της την προσέφερε στην ανθρωπότητα σαν ένα «νήπιο» που σιγά-σιγά μεγάλωσε, απόκτησε την πείρα της ζωής και τώρα, γλώσσα ώριμη πια και όμορφη όσο ποτέ άλλοτε, είναι έτοιμη να αγκαλιάσει όλους τους ανθρώπους, χωρίς εξαίρεση, σαν μάννα, που το ίδιο στοργικά φροντίζει τον γιο και την κόρη, το μεγάλο και το μικρό, το άρρωστο και το γερό παιδί της.
Εσπεράντο θα πει «ελπίδα» και ελπίδα σημαίνει φως, ζωή, μέλλον. Ίσως αυτές οι λέξεις σήμερα να έχουν πιο βαθύ νόημα, να είναι πιο απαραίτητες, πιο αναγκαίες γιατί η ανθρωπότητα ταλαιπωρημένη, χωρίς να έχει επουλώσει ακόμα τις πληγές της από τον τελευταίο μεγάλο πόλεμο, δεν αντέχει άλλη δοκιμασία και με αγωνία ατενίζει το μέλλον κάτω από τον αέρα της πυρηνικής απειλής, φοβούμενη μη την αγκαλιάσει.
Η ιστορία της δεν θα καταγράψει άλλο παγκόσμιο πόλεμο όχι γιατί αυτό αποκλείεται, αλλά γιατί βέβαια κανένας δεν θα επιζήσει να τον ιστορίσει. Όλοι έχουμε ευθύνη για αυτό γιατί κοινή είναι η μοίρα για όλους. Ας κάνουμε πράξη πρώτα εμείς αυτό που περιμένουμε από τους άλλους. Τα έθνη και οι λαοί θα υπάρχουν μόνο όσο θα υπάρχει η ανθρωπότητα και αυτή πρέπει πρώτα να προστατεύσουμε τώρα που βρισκόμαστε στο κατώφλι της 3ης χιλιετίας και το ερώτημα «πώς θα το διαβούμε;» ανεβαίνει με αγωνία στα χείλη μας.
Η Εσπεράντο είναι κίνηση γλωσσική, κοινωνική, πολιτιστική, ανθρωπιστική, ειρηνιστική, αλλά πάνω από όλα είναι τρόπος σκέψης που βασίζεται στην σύνεση. Απομακρύνει την εχθρότητα, εντοπίζει τα στοιχεία που ενώνουν και καλλιεργεί τα κοινά αισθήματα όλων των ανθρώπων του κόσμου μας.
Η Εσπεράντο προσφέρει την λύση στον τομέα της επικοινωνίας, απαλύνει τα πάθη, ηρεμεί την σκέψη, προβάλλει ως πρότυπο για την αντιμετώπιση και άλλων παγκόσμιων προβλημάτων.
Οι εσπεραντιστές, ελπιδοφόροι του μέλλοντος, δείχνουν στον κόσμο το παράδειγμα τους για να γίνει αυτό πρακτική από όλους αφού όλοι πια το αναγνωρίζουν και ο πρώην Γενικός Διευθυντής της ΟΥΝΕΣΚΟ (UNESCO) Αμαντού Μαχτάρ Μ’Μπόου (Amadou Mahtar M’Bow) επιγραμματικά το επιβεβαιώνει: «Αν όλοι οι άνθρωποι μπορούσαν να επικοινωνούν όπως οι εσπεραντιστές, δεν θα υπήρχε η σημερινή ένταση στον κόσμο».
Η εικοσάχρονη εμπειρία μου στον «κόσμο» της Εσπεράντο και η ευκαιρία των εκατόχρονων γενεθλίων της, που εορτάσθηκαν το 1987, με έκαναν να νοιώσω την ανάγκη να της προσφέρω ένα δώρο. Και το πιο καλό δώρο γι’ αυτή είναι να την γνωρίσω και σε σένα.
- Σε σένα, που ίσως ξέρεις λίγα γι’ αυτή.
- Σε σένα, που ίσως δεν έχεις σωστές πληροφορίες.
- Σε σένα, που ίσως δεν έτυχε να την ακούσεις ποτέ.
- Σε σένα, τέλος, που ίσως έχεις ακόμα την δική μου παιδική απορία: «Γιατί να μη υπάρχει μία απλή και εύκολη τεχνητή γλώσσα δίπλα στην μητρική του καθενός, που να την μιλούν οι ‘ξένοι” μεταξύ τους;».
Αθήνα, 1993
Κώστας Γ. Κυριάκος
Απόδοση κειμένου από το βιβλίο του Κώστα Κυριάκου ΕΣΠΕΡΑΝΤΟ: Η Γλώσσα της Ελπίδας, εκδόσεις ΔΩΔΩΝΗ, Αθήνα 1995
|
