«ΕΣΠΕΡΑΝΤΟ, Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ» είναι ένα οδοιπορικό στον «δρόμο» της γλωσσικής, πολιτιστικής και ειρηνιστικής εσπεραντικής κίνησης. Είναι ένας «δρόμος» που αρχίζει από το μικρό ξύλινο σπιτάκι του στενού και λασπωμένου δρόμου Ζιελόνα (Zielona) αρ. 6 της κωμόπολης Μπιαλυστόκ (Bialystok) της Πολωνίας στις 15 Δεκεμβρίου 1859, ημέρα που γεννήθηκε το πρώτο παιδί της οικογένειας του Μάρκου Ζάμενχωφ, ο Λάζαρος Λουδοβίκος. Η μοίρα του στενού αυτού δρόμου (σύμπτωση; Zielona = πράσινος δρόμος... δρόμος της ελπίδας;) θα σηματοδοτήσει την αρχή ενός άλλου «δρόμου» που θα χαραχθεί το 1887 και από τότε θα μακραίνει και θα φαρδαίνει συνεχώς, αντιμετωπίζοντας πάντα μύριες δυσκολίες, είτε για να γκρεμίσει βουνά, είτε για να προσχώσει λίμνες με θολά νερά, είτε για να ευθυγραμμίσει στροφές επικίνδυνες για να γίνει τελικά μία κατάφωτη λεωφόρος που θα φωτίζει αυτούς που την διαβαίνουν.
Η «Γλώσσα της Ελπίδας» είναι ένα οδοιπορικό στα αχνάρια αυτού που τον χάραξε και τον πρωτοδιάβηκε, στα βήματα αυτών που βοήθησαν εκείνες τις «πρώτες ώρες» να γίνει γνωστός ο «δρόμος» αυτός, καθώς και αυτών που συνέχισαν ακούραστα και λάμπρυναν με το έργο τους την ιστορία του.
Με τα χρόνια θα τον διαβούν πολλοί, όλο και περισσότεροι και θα βοηθήσουν και αυτοί με την σειρά τους να μακραίνει και να φαρδαίνει αυτή η λεωφόρος, που έχει χαραχθεί για να καταλήξει σε μία πλατεία χωρίς όρια για να χωρέσει όλους τους ανθρώπους της γης, να τους κάνει να επικοινωνήσουν μέσα από μία κοινή και ουδέτερη για όλους γλώσσα, ώστε να βρουν αυτά που τους ενώνουν, να ξεχάσουν όσα τους χωρίζουν, να αποδιώξουν την πρωτογενή αμοιβαία εχθρότητα.
Το 1987 ο «δρόμος» αυτός συμπλήρωσε 100 χρόνια ζωής και για να επιτευχθεί η διαχρονική αναγνώρισή του, «ΔΙΕΘΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑ ΕΣΠΕΡΑΝΤΟ», χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια και πολύς κόπος. Αυτός που τον χάραξε θα ονομασθεί το 1959 από την ΟΥΝΕΣΚΟ «ΜΕΓΑΛΟ ΤΕΚΝΟ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ» , ενώ σήμερα δεν υπάρχει καμιά διεθνής προσωπικότητα που να μη αναγνωρίζει τους στόχους και το έργο του ανθρώπου αυτού.
Όλοι οι άνθρωποι της γης είναι μέλη μίας ιδιαίτερης εθνικής ομάδας και ταυτόχρονα μέλη της παγκόσμιας κοινότητας. Οι άνθρωποι όμως δεν αξιοποιούν αυτή την δεύτερη ιδιότητά τους, δεν συμμετέχουν και δεν απολαμβάνουν τον οικουμενισμό που τους προσφέρεται με όλες τις αξίες του, και κυρίως τις πολιτιστικές, εξ αιτίας των γλωσσικών συνόρων που τους περιορίζουν και τους απομονώνουν υψώνοντας μπροστά τους το φράγμα της ασυνεννοησίας. Όσο είναι αναγκαία και σεβαστή η εθνική γλώσσα καθενός με τις ιστορικές, κοινωνικές, πολιτιστικές, αισθητικές και νοηματικές αξίες της, άλλο τόσο χρήσιμη και απαραίτητη είναι και η διεθνής γλώσσα, που προβάλλει ως ανάγκη επιτακτική, με σημασία πολιτική, κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική.
Η Εσπεράντο, η μόνη πραγματικά διεθνής γλώσσα, προσφέρεται ως:
- το πιο κατάλληλο όργανο για την διεθνή επικοινωνία,
- η μόνη λύση στο αιώνιο πρόβλημα της πολυγλωσσίας,
- η μοναδική διέξοδος στο πλέγμα των 3000 γλωσσών και 12000 διαλέκτων του πλανήτη μας.
Ο Ιούλιος Βερν δεν αφήνει καμιά αμφιβολία για την προσφορά της. Το 1903, παρ’ ότι η εσπεράντο ήταν ακόμη «νεαρή», είπε: «Το κλειδί της κοινής γλώσσας, που χάθηκε στον Πύργο της Βαβέλ, μπορεί να ξαναφτιαχθεί μόνο με την χρήση της Εσπεράντο».
Τα αποτελέσματα από την 100χρονη πορεία και εξέλιξη της Εσπεράντο είναι εντυπωσιακά σε όλους τους τομείς και η αναγνώριση της από επώνυμες προσωπικότητες όλο και διευρύνεται, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες απλοί άνθρωποι, εμπνευσμένοι από τα οράματα και το ρεαλιστικό έργο του γιατρού Λάζαρου Λουδοβίκου Ζάμενχωφ, εργάζονται ακούραστα στρατευμένοι σε αυτό τον ανθρωπιστικό αγώνα.
Επειδή η διαμόρφωση της γνώμης καθενός πρέπει να βασίζεται στην προσωπική του εκτίμηση και όχι σε υπαγόρευση, στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται οι γνήσιες πηγές, προβάλλονται αυτά που είπε ή έγραψε σε βιβλία και άρθρα ο ίδιος ο Ζάμενχωφ, χρησιμοποιούνται τα επίσημα κείμενα των πρώτων ταλαντούχων εσπεραντιστών, τέλος δε καταγράφονται στοιχεία που αντλήθηκαν από τον «Παγκόσμιο Εσπεραντικό Σύνδεσμο» και από επίσημες δημοσιεύσεις και εκδόσεις εσπεραντικών βιβλίων, εφημερίδων και περιοδικών.
Η εργασία αυτή στην οποία παρουσιάζεται περιληπτικά – αλλά όσο γίνεται πιο ολοκληρωμένα – η ιστορία και η παράδοση της Εσπεράντο, δεν φιλοδοξεί σε λογοτεχνική επιβράβευση και αναγνώριση συγγραφικής επιδεξιότητας. Ακόμα, η προσπάθεια να παρουσιασθεί στην πατρίδα μας ο «κόσμος» της Εσπεράντο σε ολοκληρωμένη μορφή επιχειρείται για πρώτη φορά και ελπίζεται ότι η δημοσίευση του έργου αυτού θα κεντρίσει το ενδιαφέρον και άλλων εσπεραντιστών για μελλοντική έκδοση βιβλίων ακόμη πιο ολοκληρωμένων.
Αν, φίλε αναγνώστη, διαβάζοντας το βιβλίο αυτό πεισθείς για την ανάγκη της επίσημης καθιέρωσης της Εσπεράντο διεθνώς, θα μου επιτρέψεις να πιστεύω ότι άξιζε τον κόπο η προσπάθειά μου αυτή.
Από το βιβλίο του Κώστα Κυριάκου «ΕΣΠΕΡΑΝΤΟ, Η Γλώσσα της Ελπίδας», εκδόσεις ΔΩΔΩΝΗ, Αθήνα 1995.
|
